Hai bóng tuýp trong phòng kiểm hàng đều ghi 6500K, vậy mà mẫu vải navy dưới bóng thứ nhất ngả xanh tím, dưới bóng thứ hai ra xám. Chị Hạnh, KCS xưởng may Bình Dương, nhìn lại ba lần vẫn không chắc mẫu nào đúng.
Máy đo cho hai bóng cùng nhiệt độ màu. Nhưng 6500K chỉ là một điểm trên đường cong phổ, còn phổ phát xạ thì khác hẳn: cách năng lượng rải ra ở từng bước sóng mới là thứ quyết định.
Mắt người nhận ra khác biệt ngay, nên ghi 6500K chưa đủ để thành nguồn sáng kiểm màu. Bài này bàn thẳng vào bóng đèn D65.
Hai bóng cùng 6500K, hai kết quả so màu: vấn đề nằm ở đâu?
Phổ bóng huỳnh quang là đường gấp khúc: đỉnh cao ở vài bước sóng, trũng ở chỗ khác. Bóng thường hụt năng lượng ở vùng đỏ cuối phổ, nên đỏ và cam trông kém ấm.
Với dệt may, vải đỏ burgundy gặp bóng thiếu đỏ sẽ ngả nâu; gặp bóng D65 đúng chuẩn thì giữ độ sâu. Người duyệt nhìn hai lần, ra hai ý kiến.
Sâu hơn là metamerism: hai mẫu có phổ phản xạ khác nhau lại trùng màu dưới nguồn sáng này rồi tách ra dưới nguồn khác, và chỉ nguồn sáng đúng chuẩn D65 mới phơi ra cặp đó trước khi hàng lên xe.
Bóng đèn so màu Sylvania F032/865/SP/ECO: chuẩn D65 đúng nghĩa
Bóng đèn so màu Sylvania FO32/865/XP/ECO, tương đương F032/865/SP/ECO, làm đúng một việc: nguồn sáng chuẩn D65. Trong ngành, anh em gọi ngắn là bóng đèn D65.
6500K kèm CRI > 85: đủ phổ để nhìn ra màu thật
6500K đặt bóng vào vùng ánh sáng ban ngày giữa trưa, đúng vùng chuẩn D65. Chỉ số hoàn màu Ra > 85 đủ để đỏ rượu, xanh rêu, vàng nghệ không bị bóp méo.
CRI là trị số trung bình trên 8 mẫu màu, không kể hết chỗ nào phổ bị hụt. Bóng so màu phải thiết kế cho việc đó, không phải bóng trắng 6500K chiếu sáng chung.
Tuýp T8, chân G13, dài 1,2 m: lắp vừa thiết bị đang có
Tuýp T8 dài 1,2 m (48 inch), chân G13, đúng chuẩn bóng cho tủ so màu X-Rite, VeriVide, Judge QC và nhiều đèn trần phòng lab, nên xưởng thường chỉ thay bóng.
Công suất 32W, hợp với ballast hiện hữu. Ballast hay đui sai loại sẽ làm bóng nhấp nháy, quang thông tụt.
ECO và XP: giữ kết quả ổn định suốt 35.000–40.000 giờ
ECO tiết kiệm điện, tỏa ít nhiệt nên tủ kín không bị tích nhiệt làm trôi màu mẫu. XP (Extended Performance) giữ quang thông ổn định, giảm nhấp nháy để cường độ sáng không nhảy giữa các lần đo. Tuổi thọ danh định 35.000–40.000 giờ.
Thông số kỹ thuật
| Hạng mục | Thông số |
|---|---|
| Thương hiệu | Sylvania (thuộc LEDVANCE) |
| Mã sản phẩm | FO32/865/XP/ECO, tương đương F032/865/SP/ECO |
| Chuẩn nguồn sáng | D65 (Daylight) |
| Nhiệt độ màu (CCT) | 6500K |
| Chỉ số hoàn màu (CRI) | Ra > 85 |
| Công suất | 32W |
| Dạng bóng / chân | Tuýp T8, 1,2 m (48 inch), chân G13 |
| Tuổi thọ | 35.000–40.000 giờ |
| Tiêu chuẩn áp dụng | ASTM D1729, ISO 3668, BS 950, DIN 6173 |
| Ứng dụng chính | Dệt may, in ấn, sơn ô tô, nhựa, hóa chất |
Ứng dụng theo ngành
Dệt may, thời trang. Nơi metamerism gây thiệt hại rõ nhất: vải nhuộm theo lô, lệch màu lộ ra khi kiểm dưới bóng D65.
In ấn, bao bì. So proof với tờ in, so mực spot giữa các lần chạy. Bao bì phải khớp màu thương hiệu trên nhiều chất liệu.
Sơn, ô tô. Cùng một mã sơn nhưng khác nền vật liệu cho cảm giác màu khác. Nguồn sáng chuẩn giúp kỹ thuật viên pha màu quyết định đúng.
Nhựa. Hạt nhựa, màng, chi tiết ép màu: kiểm dưới D65 để phát hiện lệch giữa các lô nguyên liệu và mẫu chuẩn.
Hóa chất. Bột màu, dung dịch, mẫu so sánh: màu là chỉ tiêu chất lượng, nên cần nguồn sáng lặp lại giữa các ca kiểm.
Kinh nghiệm triển khai và bảo trì phòng so màu
- Thay bóng đồng bộ cả bộ, cùng lô, cùng thời điểm lắp để quang thông không chênh giữa các vị trí.
- Kiểm tra ballast và đui G13 trước khi lắp; bóng nhấp nháy thường do sai ballast hoặc tiếp xúc kém.
- Vệ sinh bóng và tấm khuếch tán định kỳ: lớp bụi mỏng đủ làm giảm quang thông, ám màu nền.
- Ghi số vị trí, ngày lắp, số giờ chạy và đo quang thông định kỳ để biết bóng đã trôi bao xa.
- Việc so màu trọng yếu thay sau khoảng 2.000 giờ hoặc theo khuyến nghị nhà sản xuất tủ.
Chọn bóng đèn D65 đúng chuẩn không phải mua một chiếc bóng sáng trắng, mà là chọn nguồn sáng để khách, kỹ thuật và máy đo cùng nhìn ra một kết quả. Đang thay bóng cho tủ so màu, anh chị cứ gọi để rà cấu hình.
LIÊN HỆ CHÚNG TÔI ĐỂ NHẬN TƯ VẤN CHUYÊN NGHIỆP VÀ BÁO GIÁ CỤ THỂ THEO YÊU CẦU
CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ DỊCH VỤ GIA HUY
Địa chỉ: Số 1, Đường N5 (Khu nhà vườn liền kề Ba Son), Khu phố Phước Hiệp, Phường Long Phước, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Người phụ trách: NGUYỄN ĐÌNH ANH
Điện thoại: 090 127 1494, email: [email protected]